از بقا تا بازآفرینی؛ نسخه‌ای برای عبور از بحران

نوید امجد، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه سنتی به جوانان گفت: جوانان نباید صرفاً به‌عنوان نیروی جایگزین در اقتصاد و جامعه دیده شوند، بلکه باید با فراهم کردن بستر مناسب، از ظرفیت خلاقیت، نوآوری و ایده‌های ساختارشکن آنان برای ایجاد تحول استفاده کرد.

امجد با اشاره به ضرورت بازتعریف مفهوم «جوان» در جامعه و اقتصاد اظهار کرد: ابتدا باید مشخص کنیم که از واژه «جوان» چه فهمی داریم و چه تصویری از نقش جوانان در جامعه و اقتصاد ارائه می‌کنیم.

در گذشته، جوانان را بیشتر در قالب تشکل‌هایی با عنوان «جوان» و به‌عنوان افرادی کم‌تجربه تعریف می‌کردیم که باید آموزش ببینند تا بتوانند به تدریج جایگاه خود را پیدا کنند.

وی افزود: در بسیاری از رویکردهای سنتی، به جوان به‌عنوان یک نیروی جایگزین و نیروی کار نگاه می‌شد؛ در حالی که امروز این نگاه دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه نیست.

اگر به فهرست افراد موفق و تأثیرگذار اقتصادی در جهان نگاه کنیم، می‌بینیم که بسیاری از افراد با تجربه همچنان در عرصه اقتصاد حضور دارند و جوانان نیز در کنار آنان به‌عنوان نیروهای پیشرو، خلاق و نوآور نقش‌آفرینی می‌کنند.

بنابراین باید ببینیم چه عواملی باعث شده جوانان در برخی حوزه‌ها بتوانند در خط مقدم تحولات قرار بگیرند.

امجد ادامه داد: مسئله اصلی این است که جوان، تنها منبعی برای تأمین نیروی کار نیست؛ بلکه می‌تواند منشأ خلاقیت، نوآوری و تحول باشد.

باید جوان را به‌عنوان یک ظرفیت خلاق در نظر بگیریم و بستری فراهم کنیم که این خلاقیت بتواند رشد کند و به نتیجه برسد.

برای رسیدن به این هدف، لازم است میان بخش‌های مختلف جامعه و فعالان اقتصادی درباره این نگاه به جوانان به یک توافق و فهم مشترک برسیم.

وی با اشاره به تفاوت میان خلاقیت و نوآوری گفت: خلاقیت ویژگی مهم جوانان است، اما خلاقیت را نمی‌توان به چارچوب و زنجیر کشید.

البته خلاقیت قابل آموزش و تقویت است، اما نباید انتظار داشته باشیم که همواره در قالب‌های از پیش تعیین‌شده حرکت کند.

در مقابل، نوآوری زمانی شکل می‌گیرد که یک ایده یا تفکر جدید از مرحله ذهنی عبور کرده و در عمل پیاده‌سازی شود.

این فعال اقتصادی تصریح کرد: امروز بیش از هر چیز به اقدام نیاز داریم؛ یعنی باید شرایطی ایجاد کنیم که ایده‌های جدید جوانان از مرحله حرف و تفکر عبور کرده و به اقدام و اجرا تبدیل شوند.

اگر خلاقیت و ایده‌های جوانان فرصت اجرا پیدا نکند، بخش مهمی از ظرفیت این نسل بلااستفاده باقی خواهد ماند.

امجد با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه جوانان به فرصت‌های موجود اظهار کرد: جوان نباید به دنبال رانت ویژه برای خود باشد، بلکه باید برای ایجاد فضای بهتر و ساختن فرصت‌های جدید تلاش کند.

جوان باید مطالبه‌گر باشد، اما این مطالبه‌گری باید در مسیر ایجاد تغییر و بهبود شرایط قرار گیرد.

وی ادامه داد: اندیشه نو ذاتاً با ساختارشکنی همراه است و به همین دلیل ممکن است جوان در نگاه سنتی جامعه، فردی ساختارشکن یا حتی عصیانگر تلقی شود؛ در حالی که این ویژگی لزوماً منفی نیست.

جامعه‌ای که به دنبال پیشرفت است، به نسلی نیاز دارد که بتواند برخی چارچوب‌های ناکارآمد را به چالش بکشد و راه‌های تازه‌ای برای حل مسائل ارائه دهد.

امجد در پایان تأکید کرد: اگر بتوانیم میان تجربه نسل‌های گذشته و خلاقیت و نوآوری نسل جوان ارتباط مؤثری ایجاد کنیم، می‌توانیم زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان جدیدی از کارآفرینی، نوآوری و توسعه اقتصادی باشیم؛ جریانی که در آن جوان نه صرفاً به‌عنوان نیروی کار، بلکه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع خلق ایده و تحول اقتصادی شناخته شود